Massage đúng kỹ thuật là giải pháp hữu ích đối với các bà bầu, làm tăng cường tuần hoàn máu, cung cấp oxy và dưỡng chất nhiều hơn cho từng tế bào của mẹ và thai nhi. Việc trao đổi chất giữa mẹ và thai nhi dễ dàng hơn đồng nghĩa với việc nuôi dưỡng thai nhi tốt hơn.

 Khi massage ba bau cần chú ý tránh dùng biện pháp ấn huyệt mạnh vào các vùng từ đầu gối xuống bàn chân, từ khuỷu tay xuống các ngón. Cùng với những căng thẳng thay đổi về tâm sinh lý, cơ thể người phụ nữ mang thai cũng có nhiều biến đổi lớn. Trọng lượng cơ thể tăng lên nhanh là nguyên nhân chính gây ra những mỏi mệt về thể chất như đau lưng, đau hông và những cơn co rút đùi, bắp chân xuất hiện hàng đêm.

 Massage đúng kỹ thuật là giải pháp hữu ích đối với các bà bầu, làm tăng cường tuần hoàn máu, cung cấp oxy và dưỡng chất nhiều hơn cho từng tế bào của mẹ và thai nhi. Việc trao đổi chất giữa mẹ và thai nhi dễ dàng hơn đồng nghĩa với việc nuôi dưỡng thai nhi tốt hơn. Em bé trong bụng rất nhạy cảm với những tác động từ bên ngoài, phương pháp massage thích hợp là sử dụng các thao tác đặc biệt của massage Thái dành riêng cho người có bầu để xoa bóp nhẹ nhàng trên toàn cơ thể, đặc biệt tập trung nhiều vào vùng lưng, chân giúp loại bỏ cảm giác nặng nề, giảm phù nề cho chân.

 Khi massage cần chú ý tránh dùng biện pháp ấn huyệt mạnh vào các vùng: từ đầu gối trở xuống bàn chân, từ khuỷu tay xuống các ngón. Liệu pháp massage trị liệu, ấn huyệt đúng sẽ giúp máu huyết lưu thông, các cơ được thả lỏng... , bà bầu sẽ cảm thấy dễ chịu và thư thái, giúp quá trình trao đổi chất tốt hơn, ăn ngủ dễ dàng và dung nhan cũng rạng rỡ hơn.

Trong các chất cần thiết trong thai kỳ thì sắt là chất không thể thiếu tuy nhiên không phải bà mẹ nào cũng có đủ kiến thức để bổ sung cho đúng.

Sắt - cần thiết cho sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi

Sắt rất cần thiết cho sự sống, vì sắt cần thiết cho nhiều chức năng sống:

- Là nguyên liệu để tổng hợp nên hemoglobin - chất có mặt trong tế bào hồng cầu.

- Tham gia vào quá trình tạo thành myoglobin, sắc tố hô hấp của cơ.

- Sắt tham gia vào cấu tạo của nhiều enzyme quan trọng trong cơ thể

- Sắt tăng cường hệ thống miễn dịch cho cơ thể: là thành phần của enzyme hệ miễn dịch.

Trong quá trình hình thành và phát triển thai, nhi cần sắt để tổng hợp, phát triển hồng cầu, mạch máu và cơ. Khi người mẹ không cung cấp đủ sắt, trẻ sẽ bị thiếu sắt và ảnh hưởng đến quá trình phát triển của thai nhi trong bụng mẹ như nguy cơ bị khuyết tật ống dây thần kinh (nứt đốt sống, thai vô sọ…), cân nặng lúc sinh thấp, suy dinh dưỡng bào thai…

Bà bầu thiếu sắt sẽ dẫn đến thiếu máu khiến cơ thể mệt mỏi, hay chóng mặt, hoa mắt, dễ xảy thai, đẻ non, đẻ con nhỏ yếu (suy dinh dưỡng bào thai), dễ bị băng huyết khi sinh, thậm chí có thể dẫn tới tử vong cả mẹ và con.

Cung cấp sắt đầy đủ để mẹ khỏe, con phát triển tốt

Phụ nữ mang thai thường bị thiếu sắt bởi vì bình thường, nhu cầu sắt của phụ nữ là 5mg, lượng này có thể được cung cấp từ các thức ăn giàu sắt như: lòng đỏ trứng, thịt bồ câu, tim gà, tim bò, các loại đậu... Khi mang thai, nhu cầu sắt của cơ thể tăng lên nhiều lần vào khoảng 25mg/ngày, trong đó lượng sắt cung cấp tối đa từ thức ăn chỉ được 5mg.

Do đó, bên cạnh một chế độ dinh dưỡng đầy đủ, bà bầu cần bổ sung 20mg sắt mỗi ngày. Việc bổ sung sắt nên thực hiện trước khi mang thai 3 tháng, trong suốt thời kỳ mang thai cho đến 3 tháng sau khi sinh.

Để tránh các trở ngại như vị tanh kim loại ở miệng, nóng ngực, khó chịu ở dạ dày, đặc biệt là táo bón (do sắt không được hấp thu hoàn toàn), có thể sử dụng các sản phẩm có chứa sắt nano (kích thước rất nhỏ) để hấp thu hoàn toàn như Fe-Nana

Sắt là chất rất cần thiết trong thai kỳ nhưng thức ăn không thể cung cấp đủ nhu cầu vì vậy việc uống bổ sung các viên sắt là cần thiết để trẻ phát triển tốt, bà mẹ khỏe mạnh.

Ngoài những khác lạ về dáng vóc, phụ nữ khi có bầu thường có những suy nghĩ hành động khiến chồng, người thân và ngay cả chính họ cũng rất ngạc nhiên. Tất cả những thay đổi đó đều do nội tiết tố (Hormon) thai kỳ gây nên. Hiểu rõ về những loại hormone này sẽ giúp bạn vượt qua “9 tháng 10 ngày” một cách khỏe mạnh:

Buồn nôn vào buổi sáng: Bạn có thể sẽ phải trải qua những cơn buồn nôn từ nhẹ nhàng đến dữ dội tùy người, trong “tam cá nguyệt” đầu tiên. Điều này là do hCG – một loại hormon, bắt đầu tăng cao. Bạn cũng có thể thấy nội tiết tố hCG tăng qua bộ thử thai bằng que thử.

Đau đầu: Đừng quá lo lắng vì bạn sẽ gặp những cơn đau đầu kéo dài dai dẳng từ lúc mới có thai đến suốt thai kỳ, đó là do mức estrogen tăng cao.

“Chuyện ấy” bắt đầu gặp trục trặc: Mức estrogen cũng không cho phép bạn “yêu” thoải mái như trước. Sẽ có lúc bạn chẳng có cảm hứng gì cho “chuyện yêu”, nhiều lúc “cô bé” lại trở nên ẩm ướt quá đà và có thể bạn sẽ mong muốn tình dục nhiều hơn.

Đau tức “vòng 1”: Hầu hết phụ nữ mang bầu đều phàn nàn rằng ngực của họ bị đau và cương tức trong suốt thời gian này. Điều này chủ yếu là do hormon prolactin - một loại nội tiết giúp phát triển tuyến vú của bạn để sẵn sàng chuẩn bị cho việc cho con bú sau này.

Đau lưng: Nhiều phụ nữ bắt đầu bị đau lưng thậm chỉ ngay cả trước khi họ có dấu hiệu tăng cân khi mang thai. Đó là do hormon relaxin khiến cho các khớp xương điều chỉnh nhẹ trong cơ thể để phù hợp với việc nâng đỡ em bé. Bạn cũng có thể bị đau nhức khớp cổ, đầu gối, bắp chân, bả vai và cánh tay.

Luôn cảm thấy nóng bức: Đa số các bà bầu bị nóng, do hormone progesterone làm tăng nhiệt độ cơ thể để ủ ấm cho bào thai.

Khó tiêu và tăng tiết dịch vị: Bạn có thể luôn thấy buồn nôn mỗi khi ăn món gì có chứa axit. Progesterone một lần nữa lại là “thủ phạm”. 

Vụng về và dễ ngã: Hãy đi đứng, ngồi cẩn thận và nhẹ nhàng trong suốt thai kỳ. Bởi vì tay chân bạn sẽ trở nên lóng ngóng. Bạn nên có người dắt nếu muốn băng sang đường. Relaxin lại là hormone đóng vai trò làm bạn mất thăng bằng.

Bản năng “làm tổ”: Bạn bắt đầu tìm hiểu, chú ý đến những gì liên quan đến em bé và cảm giác “làm mẹ” dần hình thành. Hormon oxytocin giúp bạn hình thành bản năng gắn kết với em bé ngay từ khi còn trong bụng mẹ.

Hay quên: Bạn có thể quên ngay lập tức những việc cần phải làm mà bạn vừa ghi ra giấy, hoặc là quên những cuộc hẹn quan trọng. Sự kết hợp của nội tiết tố estrogen và progesterone gây ra điều này.

Táo bón: Hầu hết các mẹ bầu nghĩ rằng việc bổ sung chất sắt làm quá trình đại tiện trở nên khó khăn. Tuy nhiên, progesterone cũng đóng vai trò làm bạn bị táo bón. Lúc này, uống nhiều nước, rau quả tươi và các loại quả khô như mận, nho sẽ giúp nhuận tràng.

Sinh mổ là một ca phẫu thuật lớn, chính vì vậy việc cham soc sau khi sinh là vô cùng quan trọng. Chắc chắn các mẹ đã từng biết đến những rủi ro có thể xảy ra với mẹ sinh mổ như dính ruột, nhiễm trùng vết mổ, bí tiểu… Để hạn chế những nguy cơ, mẹ đẻ mổ cần tuyệt đối tránh những điều sau:

Lười hoạt động

Để sức khỏe sớm phục hồi sau sinh nở, không có cách nào khác là mẹ phải ngồi dậy và nhẹ nhàng vận động sau sinh khoảng 24 giờ. 24  giờ cũng là thời gian tối đa cho mẹ nằm lỳ trên giường. Sau thời gian đó hãy ngồi dậy, tập đi lại nhẹ nhàng để đường ruột được hoạt động trở lại.

Mẹ cũng có thể uống thêm nước, ăn cháo loãng và vận động sẽ giúp thúc đẩy việc đi tiểu tiện, đạu tiện và giúp sản dịch dễ dàng tống ra ngoài, phòng ngừa chứng huyết khối và dính ruột sau sinh.

Nằm ngửa

Sau ca sinh mổ, tác động của thuốc gây mê dần mất tác dụng sẽ khiến mẹ đau đớn ngay tại vết mổ cũng như những cơn đau do co tử cung. Lúc này nếu mẹ nằm ngửa sẽ khiến những cơn đau càng trở lên nặng nề hơn.

Tư thế nằm tốt nhất cho mẹ là nằm nghiêng so với giường một góc khoảng 20-30 độ, giường đệm êm và chắc chắn để hạn chế tối đa sự rung động đến vết mổ đẻ. Vị trí nằm này cũng khiến sản dịch trong cơ thể dễ dàng đi ra ngoài hơn nằm ngửa.

Nín đi vệ sinh

Tâm lý đau vết mổ khiến hầu hết các mẹ đều ngại đi tiểu tuy nhiên đây lại là việc vô cùng nguy hại đến sự phục hồi của sản phụ. Không đi tiểu tiện, đại tiện sẽ dễ dàng dẫn đến chứng bí tiểu, táo bón. Mẹ sau sinh nên uống thêm nước và đi tiểu ngay khi có nhu cầu sẽ giúp ngăn ngừa nhiễm trùng âm đạo và kích thích hệ tiêu hóa, giúp mẹ nhanh phục hồi.

Tắm bồn

Phải mất ít nhất là 1 tuần thì vết mổ lấy thai mới có thể khô dần và phải mất cả tháng mới có thể lành lại Vì vậy, khi mới sinh mổ, mẹ không nên ngâm mình trong bồn tắm bởi có thể sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm trùng cho vết mổ. Mẹ cũng cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tắm để đảm bảo sao cho vết mổ được khô hoặc cách vệ sinh vết mổ khi tắm sao cho an toàn.

Chị em cũng cần biết thêm rằng, trong 4 tuần sau sinh, cổ tử cung mới dần dần đóng lại. Tắm bồi thời gian này cũng tăng nguy cơ nhiễm trùng hoặc viêm vùng chậu. Tốt hơn hết là mẹ nên dùng vòi hoa sen để xả trực tiếp khi tắm.

Ăn quá nhiều ngay sau sinh

Việc bổ sung dưỡng chất sau ca sinh mổ là cần thiết tuy nhiên các chuyên gia khoa sản luôn khuyên chị em chỉ nên ăn cháo loãng trong ngày đầu mới sinh. Khi đã trung tiện được thì mới có thể ăn các thực phẩm khác.

Bật điều hòa lạnh

Sau sinh nở, lỗ chân lông của mẹ vẫn còn mở rộng vì vậy mẹ không nên để cơ thể quá lạnh. Nhiệt độ lý tưởng trong phòng là 25-28 độ C. Tốt hơn hết mẹ vẫn nên mặc quần áo dài tay và đi một đôi tất mỏng.

Dù vậy, khi mới sinh nở, bụng dạ chị em còn khá yếu nên trong tuần đầu không nên bồi bổ quá nhiều sẽ khiến thực phẩm lên men, gây đầy hơi. Tốt hơn hết, sau một tuần đầu, mẹ mới nên tẩm bổ thêm các thực phẩm từ cá, thịt, và các loại thực phẩm có lượng protein cao. Đồng thời mẹ sau sinh cũng nên hạn chế ăn dầu mỡ, uống cà phê, chè, rượu và các gia vị cay, nóng.

“Yêu” sớm

Theo các chuyên gia khoa sản, sản phụ sau sinh phải mất ít nhất 42 ngày để hết sản dịch và tử cung mới dần co lại. Thời gian sau sinh, vết mổ đẻ ở tử cung cũng cần được chăm sóc và giữ gìn nên việc kiêng “yêu” sớm là điều cần thiết. Quan hệ tình dục quá sớm sau sinh nở có thể khiến vết mổ đẻ bị ảnh hưởng, đồng thời sẽ khiến mẹ tăng nguy cơ bị nhiễm trùng vùng kín. Mẹ chỉ nên yêu lại sau 6-8 tuần sau sinh nở và khi đã sẵn sàng với cuộc “yêu”.

Không nên dùng thực phẩm chức năng hay chỉ cần uống vitamin tổng hợp... là những quan điểm sai lầm nhiều chị em mắc phải khi mang thai.

Ngay từ khi có ý định mang thai, chị Hạnh (Cầu Giấy, Hà Nội) đã chịu khó uống các loại vitamin, khoáng chất. Sau gần 4 tháng chị thụ thai và vẫn duy trì bổ sung vitamin, khoáng chất như vậy. Tới tháng thứ 7 của thai kỳ, chị không tin khi bác sĩ cho biết đã thiếu máu thai kỳ (do thiếu sắt) cần điều trị.

Trong khi đó, chị Linh (Thanh Xuân, Hà Nội) vì mong muốn con sinh cứng cáp nên ngoài việc bổ sung mỗi ngày hai viên canxi hàm lượng 600mg, chị còn luôn để ý ăn những thực phẩm chứa nhiều canxi như cua, tôm, cá, sữa tươi, hải sản… Tới tuần thứ 32, chị được chẩn đoán vôi hoá nhau thai độ III.

Dưới đây là những sai lầm thường gặp nhất trong việc bổ sung vitamin, khoáng chất trong quá trình mang thai của mẹ bầu.

Định kiến với thực phẩm chức năng

Thực phẩm chức năng hay còn được gọi với các tên khác như vitamin tổng hợp, thực phẩm bổ sung, viên đa vi chất… giúp bổ sung dưỡng chất thiếu hụt cho cơ thể, nhất là người bệnh hoặc đang mang thai, cho con bú, hoạt động thể dục thể thao chuyên nghiệp…

Do một thời gian dài thực phẩm chức năng là sản phẩm gắn liền với tên tuổi của các tổ chức hoạt động theo mô hình đa cấp có dấu hiệu không lành mạnh khiến người tiêu dùng Việt ác cảm với dòng sản phẩm này. Hiện nay, thực phẩm chức năng đã được nhìn nhận đúng hơn nhưng vẫn còn gặp phải nhiều định kiến.

Sử dụng vitamin đơn chất

Trong quá trình mang thai, tất cả các loại vitamin, khoáng chất đều quan trọng đối với dinh dưỡng bà bầu nhưng đa phần đều cho rằng sắt, canxi, acid folic hoặc magie, vitamin D là quan trọng nhất và thường bổ sung các chất này nhiều hơn. Mẹ bầu uống đủ 2 viên canxi hàm lượng cao một ngày vẫn có thể bị thiếu canxi vì bạn không bổ sung vitamin D hoặc uống chung với thành phần không dung nạp canxi.

Theo tiến sĩ Bùi Thị Nhung - Viện Dinh Dưỡng, vitamin D giúp hấp thu canxi tốt nhưng để thuận lợi cho quá trình tạo xương cho bé, bà bầu nên bổ sung cả magie. Ngoài canxi, nhiều thành phần khác như sắt cũng cần bổ sung kết hợp với vitamin A mới giúp giảm thiếu máu rõ rệt và an toàn hơn.

Do đó, các bà bầu nên lựa chọn các loại vitamin tổng hợp có đầy đủ các khoáng chất sắt, canxi, magie, kẽm, acid folic và các loại vitamin A, B, C, D, E thay vì bổ sung từng loại viên theo kết quả xét nghiệm về độ thiếu hụt dưỡng chất.

Mọi vitamin tổng hợp đều đầy đủ dưỡng chất

Trái ngược với suy nghĩ định kiến với vitamin tổng hợp, thực phẩm chức năng, nhiều thai phụ khi được tư vấn hay mách bảo sử dụng viên uống tổng hợp thì đều tin rằng viên uống đã bổ sung đầy đủ vitamin và các loại khoáng chất cần thiết cho mẹ và bé. Tuy nhiên, trên thị trường trong nước hiện nay, nhiều các loại viên uống tổng hợp dành cho bà bầu nhưng không phải loại nào cũng chứa đủ và đúng thành phần, dưỡng chất cần thiết. Nhiều sản phẩm chỉ chứa 100mg canxi, 60mg sắt cho một ngày sử dụng, thành phần này quá ít so với yêu cầu của cơ thể bà mẹ mang thai. Ngoài ra, một số sản phẩm lại kết hợp cả hai thành phần kỵ nhau trong cùng một viên uống. Chị em vẫn đang mách nhau sử dụng sản phẩm này mà không  biết cơ thể mang bầu của mình đang thiếu đi những dưỡng chất quan trọng.

Bà bầu nên sử dụng vitamin tổng hợp kết hợp khoáng chất nhưng cần lựa chọn đúng loại viên có chứa đầy đủ các vitamin gồm B1, 2, 3, 5, 6; K; A; D3; E và các loại khoáng chất canxi, sắt, phốt-pho, DHA, kẽm, i-ốt, selen, đồng, magie, mangan. Và đặc biệt, viên có chứa canxi phải uống cách xa thời điểm viên có chứa sắt.

Bà bầu nên bổ sung loại vitamin tổng hợp tách biệt hai thành phần sắt và canxi. Viên chứa sắt thường có màu nâu uống buổi chiều, viên chứa nano canxi màu vàng uống buổi sáng.

Uống sắt và canxi cùng lúc

Theo tác giả Tina M. St. John, (Tốt nghiệp Đại học Y Emory – Mỹ) sắt là dưỡng chất rất khó hấp thu và canxi làm cản trở tiến trình này. Chưa có cơ chế rõ ràng khẳng định điều đó, nhưng với lượng canxi uống vào cơ thể từ 300mg trở lên sẽ làm mất hoàn toàn tác dụng của sắt. Trong khi đó, viên canxi hoặc các loại viên tổng hợp đang được bán trên thị trường hiện nay đều có chứa thành phần 400-600mg canxi. Do đó, các bà bầu nên uống canxi trong khoảng thời gian từ trước lúc đi ngủ tới sáng sớm hôm sau và uống sắt vào buổi chiều. Mặc dù thông tin này được các nước tiên tiến phổ biến đã lâu nhưng tại Việt Nam, cho tới nay, hầu hết các bà bầu vẫn uống chung hai thành phần kể trên cùng thời điểm.

Sắt và canxi đều rất quan trọng đối với phụ nữ mang thai, họ đặc biệt cần bổ sung nhiều sắt để tạo máu vì khi lâm bồn thường mất một lượng máu đáng kể. Nếu thiếu máu nghiêm trọng, có thể sẽ khiến bạn trở nên vô sinh ngay sau khi sinh em bé đầu tiên.

Bởi vậy, lời khuyên dành cho các bà bầu là nên bổ sung loại viên đa vi chất có tách biệt thành phần sắt và canxi, trong đó, viên đa vi chất có thành phần canxi uống buổi sáng, viên có thành phần sắt uống buổi chiều.

Thiếu hiểu biết về các dạng của canxi

Canxi là khoáng chất được biết đến rất phổ biến với công dụng giúp xương chắc khoẻ. Nano canxi cũng được biết tới rất nhiều với công dụng phòng chống loãng xương. Nhưng Nano canxi có thể dùng cho thai phụ để giúp xương chắc khoẻ, chống loãng xương và hạn chế táo bón thì rất ít người biết.

Mang thai, sinh con, nuôi con và cho con bú là nguyên nhân hàng đầu khiến tỉ lệ phụ nữ bị mắc bệnh loãng xương khi đến tuổi trung niên nhiều hơn hẳn so với nam giới. Và bổ sung Nano canxi ngay trong quá trình mang thai sẽ giúp phòng chống loãng xương hiệu quả hơn hẳn chứ không phải chờ cho tới tuổi trung niên. Thêm nữa, bà bầu thường mắc chứng táo bón thai kỳ do việc bổ sung canxi với hàm lượng lớn nhưng cơ thể lại không có khả năng hấp thu hết, vì vậy, giải pháp sử dụng Nano canxi còn giúp loại bỏ chứng táo bón thai kỳ.

Bổ sung canxi không đúng cách

Trong thời kỳ mang bầu, chị em thường được rỉ tai phải nạp đủ lượng canxi cần thiết để khi sinh ra bé được cứng cáp, tuy nhiên, việc bổ sung canxi đối với từng cơ thể bà bầu khác nhau là khác nhau.

Thạc sĩ - Bác sĩ Lê Thị Hải Hà (Phó trưởng khoa Nội tổng hợp - Bệnh viện Lão Khoa) cho biết khó có thể cân đong đo đếm chính xác hàm lượng canxi nạp vào từ những bữa ăn cũng như phải cân bằng các nhóm chất khác trong khẩu phần. Thông thường, cơ thể chỉ nạp khoảng 20% lượng canxi qua thức ăn, còn lại sẽ bài tiết ra ngoài. Do vậy, việc bổ sung thêm các loại viên vitamin tổng hợp có chứa canxi là cần thiết.

Bác sĩ Hải cũng cho biết thêm lượng canxi bổ sung thông thường mỗi ngày không thể bù đắp cho lượng canxi đã mất đi. Do đó, việc bổ sung canxi phải được thực hiện đều đặn hàng ngày. Cách tốt nhất, nên bổ sung canxi từ sớm, lâu dài với lượng ít, nhiều lần trong ngày bằng nhiều cách khác nhau như viên uống bổ sung, sữa, thức ăn giàu canxi, chị em không nên nạp một lượng canxi quá lớn trong một lần, như vậy cũng không tốt cho việc hấp thụ của cơ thể.

Tuy nhiên, thực tế nhiều bà bầu vẫn bổ sung canxi như trường hợp của chị Linh ở trên dẫn đến sai lầm nối tiếp. Trong quá trình này, ngoài việc chăm bồi bổ các dưỡng chất giàu canxi như sữa, thuỷ hải sản, rau xanh… bà bầu cần bổ sung thêm các viên có chứa canxi với lượng từ 200-500mg mỗi ngày tuỳ thuộc từng giai đoạn, khẩu phần ăn và cơ thể. Với dạng Nanno Canxi có thể dùng 200mg trong suốt thai kỳ kết hợp với khẩu phần ăn uống phù hợp.

Phó giáo sư, Tiến sỹ Lê Bạch Mai, Phó Viện trưởng Viện dinh dưỡng (Bộ Y tế) cho biết: Không có thuốc đặc hiệu đối với virus sởi, do đó điều trị bệnh sởi chủ yếu là điều trị triệu chứng, nâng cao thể trạng và phòng ngừa biến chứng. 

Các biến chứng nặng của bệnh sởi có thể giảm nhẹ hoặc phòng tránh được bằng việc chăm sóc hỗ trợ đảm bảo dinh dưỡng tốt, uống bổ sung vitamin A theo quy định, bù đủ nước và điều trị mất nước với dung dịch nước điện giải (Oresol, Hydrite…). 

Kháng sinh chỉ dùng để điều trị khi có nhiễm trùng mắt, tai và viêm phổi. Cách tốt nhất để phòng ngừa bệnh sởi là tiêm vắcxin sởi đúng quy định, nâng cao thể trạng bằng dinh dưỡng hợp lý.

Các triệu chứng của bệnh sởi chính là tác nhân gây ảnh hưởng tới tình trạng dinh dưỡng của trẻ. Trẻ bị sởi thường chán ăn, bỏ ăn hay từ chối không ăn do bị viêm loét ở miệng, do tình trạng nhiễm trùng; nôn và tiêu chảy không chỉ làm tăng nhu cầu một số chất dinh dưỡng mà còn tăng đào thải và giảm hấp thu chất dinh dưỡng. 

Đặc biệt, bệnh sởi có thể gây thiếu vitamin A, kể cả ở những trẻ trước đó được nuôi dưỡng tốt và không thiếu vitamin A; đồng thời có thể gây các biến chứng viêm loét giác mạc, thậm chí gây mù lòa.

Các chuyên gia dinh dưỡng khẳng định: Chăm sóc dinh dưỡng là vô cùng quan trọng trong dự phòng và hỗ trợ điều trị bệnh sởi để giúp cơ thể tăng sức đề kháng chống lại tác nhân gây bệnh, giảm nguy cơ mắc các biến chứng hay giảm nhẹ biến chứng khi đã mắc bệnh.

Trẻ suy dinh dưỡng thường dễ bị mắc sởi và bị biến chứng nặng. Ngược lại trẻ bị mắc sởi lại dễ bị suy dinh dưỡng thậm chí suy dinh dưỡng nặng. 

Do đó trong quá trình điều trị bệnh sởi, nếu trẻ bị suy dinh dưỡng nặng sẽ cần được áp dụng chế độ điều trị suy dinh dưỡng. Việc lựa chọn thực phẩm hợp lý và chế độ dinh dưỡng đúng cách sẽ mang lại lợi ích trong việc phòng và chữa bệnh sởi.

Viện dinh dưỡng khuyến cáo: Đối với trẻ trong độ tuổi bú mẹ, các bà mẹ cần tiếp tục cho con bú và cho bú nhiều lần hơn kết hợp với ăn bổ sung hợp lý. Cho trẻ ăn đủ nhu cầu dinh dưỡng, đa dạng thực phẩm (đủ 4 nhóm thực phẩm: nhóm chất đạm, nhóm chất béo, nhóm chất bột đường, nhóm cung cấp vitamin và chất khoáng với 15 loại thực phẩm), không quá kiêng khem để bù lại các chất dinh dưỡng mất đi (đặc biệt là năng lượng và protein) do quá trình nhiễm trùng và tiến triển bệnh. 

Cần cho trẻ ăn đủ các thức ăn giàu đạm; đặc biệt các thực phẩm giàu đạm có giá trị sinh học cao như thịt, cá (cá chép, cá quả, cá ba sa, sa ba, cá bông lau, cá hồi, cá trích…), trứng, sữa, hải sản đồng thời cũng là nguồn cung cấp kẽm và sắt giúp tăng cường hệ miễn dịch và sức đề kháng cho trẻ. 

Trong trường hợp trẻ bị biến chứng tiêu chảy hoặc viêm phổi, cần bổ sung kẽm theo hướng dẫn của y tế bằng đường uống cho trẻ. 

Đông đảo người dân đến đăng ký tiêm vắc xin phòng sởi cho trẻ tại phòng tiêm Safpo ở 135 Lò Đúc, Hà Nội.

Các bà mẹ cần lưu ý khi đang bị bệnh sởi không nên dùng các loại gia vị cay nóng như ớt, hạt tiêu, quế, hành tây, tỏi, cà ri…, hạn chế các thức ăn chứa nhiều chất béo no, nội tạng động vật; tuyệt đối tránh, không dùng các thức ăn mà trẻ đã bị dị ứng hoặc các thức ăn lạ.

Về cách chế biến, các bà mẹ cần đảm bảo khẩu phần ăn hàng ngày với các món ăn hợp khẩu vị. 

Thức ăn cần được cắt thái hoặc xay nhỏ hơn, chế biến mềm hơn, lỏng hơn so với lúc chưa bị bệnh; thay đổi món ăn và chia làm nhiều bữa nhỏ để giúp cho quá trình ăn nhai tốt hơn, ăn ngon miệng hơn và dễ tiêu hóa hơn; hạn chế cách chế biến chiên xào nhiều dầu mỡ, thức ăn nướng, xông khói… không có lợi cho người bệnh sởi. 

Cần cho trẻ uống đủ nước, nhất là trong giai đoạn trẻ đang sốt, nôn, tiêu chảy. Khi trẻ sốt cao, nôn và tiêu chảy cần cho trẻ uống dung dịch Oresol để bù nước và điện giải theo hướng dẫn. 

Sau khi trẻ đã khỏi bệnh, cần cho trẻ ăn nhiều hơn trong giai đoạn hồi phục ít nhất là 2 tuần để trẻ có thể nhanh chóng trở về tình trạng dinh dưỡng và sức khỏe bình thường.

Đây chính là câu hỏi không chỉ ở các bà mẹ muốn giam can sau sinh mà là câu hỏi của tất cả những ai đang có nhu cầu giảm cân nhanh.

Trước đây mình đã từng áp dụng tất cả các phương pháp giảm cân khác nhau, thuốc giảm cân là cách mình lựa chọn cuối cùng, vì mình cũng hiểu được mơ hồ những mặt lợi và hại của nó.

Và đến giờ này mình nhận thấy phương pháp không bằng thuốc thực sự vẫn không có hiệu quả vì những lý do sau :

 - Uống thuốc giảm cân phải kết hợp với 1 chế độ ăn kiêng và vận động khoa học, bắt buộc phải thực hiện theo chỉ định, không sẽ nhận được hậu quả ngược lại

- Ngừng uống thuốc cân nặng sẽ tăng trở lại - Thuốc có thể sẽ gây tác dụng phụ cho bạn, nếu bạn đang cho con bú, hoặc bạn có ý định sinh bé tiếp theo thì theo mình bạn nên ngừng ngay suy nghĩ sử dụng thuốc giam can sau sinh.

 - Trên thị trường có rất nhiều loại thuốc giảm cân mà ta không hiểu được thành phần, nguồn gốc, xác minh được hàng chất lượng. Bạn hãy cân nhắc cho mình một phương pháp giảm cân sao cho khoa học để đảm bảo sức khỏe của  mình tốt nhất.

(Tâm sự của một bà mẹ áp dụng cách giảm cân sau khi sinh bằng thuốc)

Tập thể dục sẽ giúp mẹ bầu khỏe mạnh, tuy nhiên khi mang thai bạn cần luyện tập một cách cẩn thận. Dưới đây là lời khuyên giúp bạn tập luyện tốt hơn trong thời gian mang thai.

1. Tư vấn bác sĩ

Trước khi bạn quyết định luyện tập bất kỳ bài tập thể dục, bạn hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ. Căn cứ và tình trạng sức khỏe của bạn hiện tại và trước kia, bác sĩ sẽ hướng dẫn cho bạn chế độ tập thể dục phù hợp với thể chất của bạn.

2. Lắng nghe cơ thể

Tập thể dục khi mang thai là vô cùng quan trọng và cần thiết. Tuy nhiên, bạn không nên tập quá nhiều, vượt quá sức lực của mình. Nếu thấy bất cứ dấu hiệu bất thường nào như ợ nóng hay đau cơ…,bạn hãy dừng việc tập thể dục ngay lập tức và đến gặp bác sĩ để kiểm tra. Một bài tập có thể khiến bạn cảm thấy tốt hơn trong một tháng nhưng có thể nó sẽ không phù hợp với bạn ở các tháng tiếp theo.

3. Thực hành yoga

Bạn hãy liên lạc với một người hướng dẫn yoga và bắt đầu tạo cho mình thói quen tập yoga. Bạn cần phải được hướng dẫn để tập yoga đúng cách và đem lại lợi ích cho bạn và thai nhi. Yoga sẽ giúp bạn thay đổi tâm trạng, giảm đau lưng, đau bụng và ngăn ngừa các vấn đề hô hấp.

4. Đi bộ thường xuyên

Bạn có thể bắt đầu việc đi bộ thường xuyên 5-10 phút và từ từ tăng nó theo mức độ tập thể dục của bạn. Bạn cũng có thể lựa chọn đi bộ 20 – 30 phút mỗi lần và thực hiện khoảng 3 – 4 lần/tuần.

5. Chế độ ăn uống cân bằng

Chế độ ăn uống lành mạnh và cân bằng chất dinh dưỡng là vô cùng quan trọng khi mang thai. Sẽ có những lúc bạn cảm thấy thèm ăn thực phẩm nhiều chất béo. Nhưng bạn nên biết rằng các loại thực phẩm có nhiều chất béo mà bạn ăn trong khi mang thai có thể sẽ làm tăng trọng lượng cơ thể bạn sau khi sinh.

6. Uống nhiều nước

Uống nước là việc rất quan trọng để giữ cho cơ thể bạn có đủ năng lượng để luyện tập. Trong quá trình thực hiện các bài tập thể dục bạn sẽ ra nhiều mồ hôi. Vì thế, uống nước trước, trong và sau khi luyện tập thể thao là rất cần thiết.

Theo BS Lê Thị Thu Hà, để tránh hiện tượng mang thai giả, chị em khi có dấu hiệu như trễ kinh, nghén thì nên đến cơ sở y tế khám để được các bác sĩ chẩn đoán.

Mới đây, trang báo Anh nổi tiếng Daily Mail đưa tin về một bà mẹ mang thai 34 tuần mới phát hiện ra mình không hề có đứa con nào trong bụng. Trong suốt thai kỳ, chị Barbara Bienvenue vẫn có các dấu hiệu như một bà bầu bình thường là ốm nghén, tiết sữa non và bụng to nhưng đến 34 tuần đi khám thai mới tả hỏa vì không hề mang bầu.

Trước đó, Barbara Bienvenue và người yêu đã từng nghĩ rằng mình sắp có 5 đứa con. Họ cũng đã cùng nhau chuẩn bị rất nhiều đồ đạc cho trẻ sơ sinh bao gồm quần áo, nôi, cũi... chỉ chờ đón các con chào đời. Đến tận tuần thứ 34, Barbara Bienvenue mới được bác sĩ kết luận là mắc hội chứng mang thai giả. Ngay sau đó, Barbara đã được đưa đến bệnh viện tâm thần để theo dõi.

Tuần 34 thai kỳ, Barbara Bienvenue mới biết mình mang thai giả

Một trường hợp mang thai giả khác cũng đã được ghi nhận tại Brazil hồi cuối năm 2013 khi mà bác sĩ tiến hành mổ lấy thai cho sản phụ mang thai tuần thứ 41 nhưng trớ trêu thay không hề có thai nhi trong bụng. Sản phụ 37 tuổi này cho biết chị có các dấu hiệu bầu bí như bụng to và buồn nôn. Chị cho biết rằng mình có bầu được 41 tuần và đang đau chuyển dạ.

Trên đây không phải là những trường hợp mang thai giả hiếm thấy tại Anh, Brazil và nhiều nước khác trên thế giới. Theo tạp chí Psychology Today: "Trong những trường hợp này, tâm trí đánh lừa cơ thể và ngược lại. Các bác sĩ cho rằng, hiện tượng này nảy sinh khi người phụ nữ bị ám ảnh về nỗi khao khát có thai hoặc do sợ hãi". Thống kê cho thấy trong số người mang thai giả thì 80% là phụ nữ đã kết hôn, gần 15% là người độc thân, 2,3% là góa phụ và ít nhất 1/3 những người này từng mang thai trước đó.

Những người mắc hội chứng mang thai giả đều có các dấu hiệu của thai kỳ như ốm nghén, thai nhi đạp, bụng to, mệt mỏi... Mặc dù, số lượng mang thai giả không quá nhiều nhưng nó ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống của các bà mẹ và gây hoang mang trong cộng đồng cũng như việc khám, chẩn đoán của các bác sĩ.

Theo TS.BS Lê Thị Thu Hà (Phó khoa sản A – Bệnh viện Từ Dũ), mang thai giả là tình trạng người phụ nữ quá mong muốn có thai và nghĩ rằng mình đang mang thai. Mang thai giả đã được mô tả từ 1923.

Theo y văn, số phụ nữ mắc phải tình trạng này là hiếm, khoảng 1 – 6/ 22.000 ca sinh. “Tuy nhiên trong những năm gần đây tại BV Từ Dũ tiếp nhận 1 số trường hợp mang thai giả. Từ năm 2009 đến nay, có gần 20 trường hợp các chị phụ nữ đến khám thai, nhìn bên ngoài rất dễ nhầm là các chị này mang thai thật, bụng lớn như thai khoảng 7 – 8 tháng, hỏi ra thì có chị mất kinh vài tháng, có chị mất kinh gần 2 năm. 

Hầu hết các chị này đều khai có cảm giác thai máy, tăng cân, giai đoạn đầu cũng có cảm giác mệt mỏi, ốm nghén như thai thật. Đặc biệt một điều là tất cả đều đến khám lần đầu tiên kể từ khi mất kinh đến ngày khám. Khi được thông báo là không mang thai có chị tin lời bác sĩ nhưng cũng có chị không tin và vẫn nghĩ rằng mình đang mang thai”, bác sĩ Hà cho hay.

Cũng theo bác sĩ Hà, đối với con người, tuổi thai tính đến ngày dự sinh là 40 tuần. Kể từ 38 tuần tuổi thai trở đi là thai đủ trưởng thành. Nếu thai > 41 tuần mà chưa chuyển dạ sinh thì các bác sĩ cho nhập viện để khởi phát chuyển dạ. Thai > 42 tuần tuổi là thai già tháng có rất nhiều nguy cơ: suy dinh dưỡng, hội chứng hít phân su sau sinh, rối loạn chuyển hóa.... và nặng nề là thai chết trong tử cung. Không thể có trường hợp nào mang thai > 20 tháng mà chưa sinh.  

Mang thai giả có khá nhiều triệu chứng như mang thai thật gồm: Mất kinh, nghén, bụng to dần theo tuổi thai, thậm chí có người còn khai là thai máy. Do vậy,  theo một số nghiên cứu thấy rằng, nếu chỉ dựa trên triệu chứng lâm sàng đơn thuần (không siêu âm và không xét nghiệm máu), có khoảng 18% trường hợp mang thai giả được các nhà sản khoa chẩn đoán nhầm là mang thai thật.

Bác sĩ sản khoa này chỉ rõ: “Bụng to dần theo tuổi thai chiếm khoảng 60 – 90% trong số những phụ nữ mang thai giả và mất đi khi gây mê (người bệnh không còn ý thức). Mất kinh chiếm khoảng 50- 90% trường hợp, rối loạn tiêu hóa như táo bón, nôn mửa cũng là những triệu chứng thường gặp ở nhóm mang thai giả”.

Có những giải thích khác nhau về các triệu chứng này. Nhiều nhà khoa học nghĩ rằng những phụ nữ này có ước muốn mạnh mẽ được có thai và cũng từng biết những triệu chứng mang thai (qua những người thân hoặc bản thân từng trải). Khi sự khao khát quá nhiều làm mất cân bằng nội tiết trong cơ thể, sự mất cân bằng nội tiết này thường xảy ra sau căng thẳng, lo lắng và mang niềm tin rằng mình đang mang thai. Cơ chế sinh học về những thay đổi trong cơ thể ở những người mang thai giả do ảnh hưởng của yếu tố tâm lý lên trục hạ đồi – tuyến yên- thượng thận nên gây táo bón, tăng cân và sôi ruột.

“Để tránh hiện tượng mang thai giả, các chị em khi có dấu hiệu như trễ kinh, nghén thì nên đến cơ sở y tế khám để được các bác sĩ chẩn đoán xác định nhờ vào khám lâm sàng, xét nghiệm beta hCG (đặc trưng cho thai kỳ) và siêu âm. Nếu khó mang thai, các chị em nên đến khám hiếm muộn để được sự hỗ trợ của các chuyên gia”, bác sĩ Hà khuyến cáo. 

Nguồn AloBacsi

Chị Nguyễn Thị Thanh, TP HCM - Làm thế nào để nhận biết mình mang thai sớm nhất. Hình như hiện nay trên thị trường Việt Nam có bán loại bút thử thai? Bác sĩ có thể nói rõ hơn về cách dùng cũng như hiệu quả của dụng cụ này. Cám ơn bác sĩ.

Làm sao để biết đã mang thai, nhất là ở những giai đoạn sớm? Đây là câu hỏi mà chị em phụ nữ rất mong muốn được trả lời, nhưng không phải lúc nào tìm câu trả lời cũng dễ, nhất là với các chị em trẻ, chưa có kinh nghiệm về thai nghén hay còn mơ hồ về sức khỏe sinh sản.

Tiến sĩ Bác sĩ Lê Thị Thu Hà - Trưởng khoa hậu sản M - Bv Từ Dũ trả lời:

Một số thay đổi về dáng vóc cơ thể như những nhận xét của các ông bà già xưa khi theo dõi con gái (mà ta thường hay thấy diễn tả trong các vở kịch vui), ví dụ như cổ cao, mạch máu đập mạnh vùng cổ, ngực nảy, mông nở, bụng to … thật ra cũng không chính xác (có thể nhầm với tình trạng tăng cân, hay một số bệnh nội khoa khác); hơn nữa, nếu có thay đổi thường là muộn vào khoảng thai 2-3 tháng, và người nhận xét cũng phải tinh ý và có kinh nghiệm lắm mới nhận ra được.

Một số dấu hiệu nghĩ đến có thai giai đoạn sớm như buồn nôn, nôn ói, mệt mỏi, nhức đầu, sạm da,.. tuy nhiên các dấu hiệu này không phải lúc nào cũng xuất hiện và thường gây nhầm lẫn với các triệu chứng của bệnh lý dạ dày, viêm xoang,... Một số chị em dùng dấu hiệu trễ kinh để nhận biết tình trạng thai, điều này chỉ đúng ở những người có vòng kinh đều. Trễ kinh vẫn có thể xảy ra khi quá căng thẳng về tinh thần hay thể chất, ở những em gái trẻ hay những người trên 40, hay đó là dấu hiệu của tình trạng rối loạn kinh nguyệt, một bệnh lý phụ khoa nào đó.

Việc thử thai nhanh bằng que thử nhúng trong cốc nước tiểu đã được sử dụng từ nhiều năm nay nhằm phát hiện thai sớm. Nguyên tắc của que thử là phát hiện nội tiết tố của bánh nhau có trong nước tiểu của thai phụ. Để có được kết quả chính xác nhất, các bạn cần làm theo đầy đủ các bước như trong hướng dẫn. Thông thường, việc sử dụng que thử thai có các bước cơ bản như sau:

Bước 1: Lấy nước tiểu vào cốc.

Bước 2: Xé bao nhôm, lấy que thử thai và cầm theo hướng mũi tên chỉ xuống.

Bước 3: Cắm que thử vào cốc, tránh để nước tiểu ngập quá mũi tên rồi đợi đọc kết quả.

Sau khoảng 5 phút, các bạn có thể đọc được kết quả.Nếu có 2 vạch ngang trên que thử thì chứng tỏ kết quả dương tính, báo hiệu bạn đã có thai. Ngược lại, kết quả âm tính sẽ xuất hiện khi chỉ có một vạch ngang trên que thử, cho thấy bạn không có thai. Nếu không thấy có vạch nào, có thể que thử bị hư hỏng hoặc nước tiểu không đảm bảo. Các bạn nên thử lại vào lần khác bằng một que thử mới.

Ngoài que thử thai nhanh, hiện nay trên thị trường Việt Nam còn có loại bút thử thai dễ sử dụng và tiên lợi hơn rất nhiều giúp chị em phát hiện sớm việc mình có thai hay chưa.

Phụ nữ khi mang thai cũng có nguy cơ mắc sởi nếu tiếp xúc với nguồn bệnh. Virus sởi gây biến chứng sảy thai, sinh con hoặc sinh con nhẹ cân, thậm chí dị tật.

Tôi nghe nói, hiện nay nhiều người lớn cũng mắc sởi. Tôi đang mang thai nên rất lo lắng. Vậy sởi nguy hiểm thế nào với phụ nữ mang thai? -  Thanh Vân (Hà Nội)

Trả lời:

Hiện tại BV Nhiệt đới T.Ư đang có hơn 300 ca mắc sởi người lớn. Không ít ca nặng, nguy hiểm, tuy nhiên chưa có tử vong. Tất cả mọi người đều có nguy cơ mắc sởi, tuy rằng trẻ em dưới 5 tuổi thì mắc nhiều hơn. Đa số người lớn đã mắc sởi từ nhỏ, nếu chưa có miễn dịch thì khi tiếp xúc với nguồn bệnh, họ cũng có thể mắc sởi.

Diễn biến bệnh ở người lớn giống như trẻ nhỏ (sốt cao, ho, phát ban, viêm kết mạc, sổ mũi). Tuy nhiên, nhiều người lại không nghĩ rằng mình lại mắc bệnh “trẻ con”, chỉ bị dị ứng nên chủ quan, không kiêng tiếp xúc, khiến nguồn bệnh lây lan.

Tuy diễn biến lâm sàng giống nhau nhưng biến chứng do sởi ở người lớn chủ yếu là não viêm, gây rối loạn trung khu tuần hoàn đường hô hấp làm bệnh nhân có thể tử vong. 

Phụ nữ khi mang thai cũng có nguy cơ mắc sởi nếu tiếp xúc với nguồn bệnh. Virus sởi gây biến chứng sảy thai, sinh con hoặc sinh con nhẹ cân, thậm chí dị tật.

Virus sởi lây qua dịch của miệng, mắt mũi. Chỉ cần người bệnh hắt hơi là bệnh có thể dính sang tay chân, quần áo và thâm nhập đường hô hấp của người khác.

Nếu bạn đã tiêm phòng sởi hoặc đã bị sởi thì nguy cơ mắc bệnh là rất thấp (chỉ 5% những người đã tiêm đủ hai mũi vaccin sởi vẫn bị mắc sởi). 

Vaccin sởi không tiêm cho phụ nữ có thai mặc dù không có bằng chứng về tỷ lệ bất thường bẩm sinh ở trẻ sinh ra. 

Vì thế, nếu bạn chưa tiêm phòng, chưa từng bị mắc sởi thì nên tránh tiếp xúc tuyệt đối với nguồn bệnh. Khi ra đường nên đeo khẩu trang, rửa tay thường xuyên, sát trùng mũi họng, ăn uống đủ chất để tăng sức đề kháng. Đồng thời, nên giữ cho môi trường sống thoáng khí, sạch sẽ.

Mang thai và sinh nở vốn là thiên chức thiêng liêng của người phụ nữ, nhưng để có niềm hạnh phúc lớn lao đó người mẹ cũng phải trải qua một quá trình vô cùng vất vả. Nhưng làm thế nào để cham soc sau sinh khoa học-an toàn và hiệu quả nhất? Xin được chia sẻ với các mẹ thời gian giúp phục hồi sức khỏe tốt nhất và quy trình dành cho sản phụ khoa học nhất!

Sáu tuần sau sinh là thời gian cần và đủ để các cơ quan nội tạng trong bụng được sắp xếp lại ổn định, cơ hoành và cơ dọc ở bụng cũng vì thế được co hồi lại cùng lớp mỡ thừa. Tác động vào bụng để lấy lại vòng 2 săn chắc tốt nhất là nên tác động trước 6 tuần này để các cơ và lớp mỡ không bị tách ra giúp bụng săn chắc và không bị nhão.

Tuy nhiên, sau sinh nhất là sau sinh mổ, cơ thể các mẹ còn yếu vì vậy cần phải được tác động nhẹ nhàng bằng phương pháp massage với kĩ thuật cao để các mẹ vừa cảm thấy thoải mái, thư giãn, vừa giúp các mẹ đạt hiệu quả với vòng bụng săn chắc. Thêm vào nữa, khi mới sinh con, cơ bụng của các mẹ khá mềm và dễ tác động bằng lực tay, do vậy hiệu quả cũng cao hơn so với các mẹ sau sinh con quá 3 tháng và người bình thuờng.

Cùng với quá trình thay máu khi vượt cạn, đây sẽ là thời điểm tốt nhất để các bà mẹ lấy lại được làn da đẹp như mong muốn, tái tạo lại làn da, giúp bạn trắng hồng mà không phải dùng đến các mỹ phẩm tấy trắng - những sản phẩm không hề tốt cho trẻ sơ sinh và bà mẹ đang trong giai đoạn cho con bú.